Ενεργειακές διαμαρτυρίες στην Ιρλανδία: Αγρότες, μεταφορείς και κλάδος μεταφορών παραλύουν τη χώρα

Οι διαμαρτυρίες οδήγησαν σε σημαντικές διακοπές της κυκλοφορίας στο Δουβλίνο, το Cork, το Galway, το Limerick και πολλές άλλες περιοχές τις τελευταίες ημέρες.

Φάλαγγες τρακτέρ, φορτηγών και άλλων οχημάτων ακινητοποίησαν τμήματα του δικτύου μεταφορών. Το διυλιστήριο Whitegate στο Cork, το οποίο καλύπτει μεγάλο μέρος των αναγκών της Ιρλανδίας σε καύσιμα για μεταφορές και θέρμανση, πλήττεται ιδιαίτερα.

Σύμφωνα με παρατηρητές, έως και το ήμισυ της εθνικής προμήθειας καυσίμων επηρεάστηκε από τους αποκλεισμούς, όπως αναφέρουν τα μέσα ενημέρωσης και η Armstrong Economics.

Το άμεσο έναυσμα για την αναταραχή είναι η απότομη άνοδος των τιμών του ντήζελ, της βενζίνης και του πετρελαίου θέρμανσης. Αυτή η εξέλιξη των τιμών αποδίδεται κυρίως στις συνεχιζόμενες γεωπολιτικές εντάσεις στη Δυτική Ασία γύρω από τον πόλεμο κατά του Ιράν και του Λιβάνου, ιδίως στη διαταραχή των παγκόσμιων αλυσίδων εφοδιασμού πετρελαίου.

Ωστόσο, οι επιπτώσεις αυτού στην Ευρώπη είναι εξαιρετικά αμφισβητήσιμες, όπως έχουμε αναφέρει επανειλημμένα (βλ. Κρίση ντήζελ: Γιατί τα δεξαμενόπλοια αλλάζουν ξαφνικά πορεία και αποφεύγουν την Ευρώπη : Εθνικοί Φύλακες). Αντίθετα, θα μπορούσε να είναι κερδοσκοπία και στοχευμένες ελλείψεις.

Στην Ιρλανδία, υπάρχουν επίσης υψηλοί φόροι άνθρακα και εισφορές πολιτικής για το κλίμα, οι οποίες αυξάνουν περαιτέρω το κόστος.

Η Ιρλανδία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εισαγόμενες πηγές ενέργειας και έχει μόνο ένα μικρό δικό της απόθεμα. Οι αυξανόμενες τιμές της παγκόσμιας αγοράς μετακυλίονται επομένως απευθείας στους καταναλωτές και τις εταιρείες – χωρίς κανένα σημαντικό απόθεμα ασφαλείας.

Η γεωργία και ο κλάδος των μεταφορών, που εξαρτώνται από το φθηνό ντήζελ, θα πληγούν ιδιαίτερα σκληρά. Οι διαδηλωτές απαιτούν, μεταξύ άλλων, ανώτατα όρια τιμών στα καύσιμα, κατάργηση ή μείωση των φόρων άνθρακα και έκτακτες επιδοτήσεις.

Η ιρλανδική κυβέρνηση είχε προηγουμένως συγκεντρώσει ένα πακέτο αξίας 250 εκατομμυρίων ευρώ για την προσωρινή μείωση των φόρων στη βενζίνη και το ντήζελ. Ωστόσο, πολλοί διαδηλωτές θεωρούν ότι αυτό είναι ανεπαρκές.

Κλιμάκωση και αντίδραση των αρχών

Οι διαμαρτυρίες έχουν ενταθεί ραγδαία. Εκτός από τις αργές φάλαγγες στους αυτοκινητόδρομους, υπήρξαν αποκλεισμοί αποθηκών καυσίμων στο Galway και στο Limerick.

Στο Δουβλίνο, η οδός O’Connell παρέλυσε μερικώς, οι λεωφορειακές γραμμές ακυρώθηκαν και οι επιβάτες έπρεπε να περιμένουν τεράστιες καθυστερήσεις. Οι αγορές πανικού στα πρατήρια καυσίμων οδήγησαν σε μεγάλες ουρές και μερικώς άδειες αντλίες βενζίνης.

Ο πρωθυπουργός (Taoiseach) Micheál Martin και άλλοι υπουργοί περιέγραψαν τον αποκλεισμό του διυλιστηρίου ως «εθνική πράξη δολιοφθοράς». Η αστυνομία (An Garda Síochána) ζήτησε υποστήριξη από τις Αμυντικές Δυνάμεις για τον καθαρισμό δρόμων και κρίσιμων υποδομών.

Η κυβέρνηση τόνισε ότι θα διαπραγματευτεί μόνο με επίσημα αναγνωρισμένες οργανώσεις και όχι απευθείας με τις ομάδες διαμαρτυρίας. Παράλληλα, ανακοινώθηκαν νομικές συνέπειες για τους μπλοκέρ.

Σύμπτωμα βαθύτερων προβλημάτων;

Ο αναλυτής Martin Armstrong της Armstrong Economics βλέπει τις ιρλανδικές διαμαρτυρίες ως σαφές παράδειγμα του τι συμβαίνει όταν συγκρούονται η ενεργειακή πολιτική, η γεωπολιτική αστάθεια και η οικονομική πίεση.

Όσο οι τιμές της ενέργειας παραμένουν υψηλές και η Ιρλανδία εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον εξωτερικό εφοδιασμό χωρίς να οικοδομεί επαρκή εγχώρια ανθεκτικότητα, ο κίνδυνος νέων αναταραχών παραμένει υψηλός.

Οι διαμαρτυρίες δείχνουν την ευπάθεια των σύγχρονων οικονομιών σε κλυδωνισμούς των τιμών της ενέργειας. Παρόμοιες αναταραχές σημειώθηκαν πρόσφατα και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Ελλάδα. Στην Ιρλανδία, το υψηλό κόστος πλήττει ιδιαίτερα τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίες έχουν ελάχιστα περιθώρια να μετακυλίσουν το πρόσθετο κόστος.

Το αν οι διαμαρτυρίες θα υποχωρήσουν τις επόμενες ημέρες ή θα κλιμακωθούν περαιτέρω εξαρτάται από την περαιτέρω εξέλιξη των τιμών και τη στάση της κυβέρνησης.

Για πολλούς από τους εμπλεκόμενους, δεν πρόκειται μόνο για βραχυπρόθεσμη ανακούφιση, αλλά για μια θεμελιώδη συζήτηση σχετικά με την ενεργειακή ανεξαρτησία, τη φορολογική επιβάρυνση και τις προτεραιότητες της πολιτικής για το κλίμα.

Ήπειροι χωρίς προβλήματα

Φαίνεται ότι οι κυβερνήσεις της Ιρλανδίας, καθώς και της Αυστρίας και της Γερμανίας, προκάλεσαν τις ελλείψεις είτε συνειδητά είτε μέσω των εντελώς ιδεολογικοποιημένων πολιτικών τους. Αυτό φαίνεται όχι μόνο από εκθέσεις  αλλά και από την κατάσταση στην αφρικανική ήπειρο.

Στη νότια Αφρική, 1 λίτρο βενζίνης ή ντήζελ κοστίζει περίπου 20 ραντ το καθένα, δηλαδή περίπου 1 ευρώ (ένα ευρώ). Οι πτήσεις με την Ethiopian προς το Κέηπ Τάουν (περίπου 10.000 χλμ.) ή άλλες πόλεις είναι προς το παρόν φθηνές για 800 ευρώ μετ’ επιστροφής. Παρόμοιες τιμές έχει και η Emirates Airlines.

Η είδηση για την υποτιθέμενη έλλειψη αεροπορικών καυσίμων δεν έχει ακόμη εξαπλωθεί εκεί. (βλ. Είναι η εναέρια κυκλοφορία της Ευρώπης στα πρόθυρα της κατάρρευσης; : Εθνικοί Φύλακες)