Η Νορβηγία κάνει μια αξιοσημείωτη αλλαγή πορείας στο εκπαιδευτικό σύστημα. Μετά από χρόνια που θεωρούνταν πρωτοπόρος της ψηφιοποίησης στα σχολεία, ο ρόλος των tablet και κυρίως η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στην τάξη περιορίζεται πλέον σημαντικά.

Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι τα παιδιά πρέπει πρώτα να κατακτήσουν βασικές δεξιότητες όπως η ανάγνωση, η γραφή και η λογική σκέψη προτού τα ψηφιακά συστήματα βοήθειας παίξουν μεγαλύτερο ρόλο.

Συγκεκριμένα, η νέα ιδέα ορίζει ότι οι νεώτεροι μαθητές ηλικίας μεταξύ περίπου έξι και δεκατριών ετών δύσκολα θα έχουν πρόσβαση σε εργαλεία παραγωγής τεχνητής νοημοσύνης.

Σε υψηλότερες τάξεις, η χρήση παραμένει δυνατή, αλλά υπό ισχυρότερη παιδαγωγική επίβλεψη.

Παράλληλα, τονίζεται και πάλι η χρήση κλασσικών διδακτικών βοηθημάτων όπως τα έντυπα βιβλία, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις μειώνεται η εντατική χρήση tablet, η οποία είναι ευρέως διαδεδομένη τα τελευταία χρόνια.

Πίσω από αυτή την εξέλιξη κρύβονται παρατηρήσεις από το εκπαιδευτικό σύστημα, οι οποίες συζητούνται στη Νορβηγία καθώς και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες:

Σύμφωνα με τις εκπαιδευτικές αρχές και τους εκπαιδευτικούς, σε κεντρικούς τομείς ικανοτήτων όπως η κατανόηση κειμένου, η γραφή και τα βασικά μαθηματικά, μερικές φορές υπάρχει φθίνουσα απόδοση.

Αυτή η εξέλιξη είχε ήδη οδηγήσει σε μέτρα όπως αυστηρότερους κανόνες για τα smartphone στην τάξη. Τώρα το ερώτημα τι επιρροή έχει η ψηφιακή μόνιμη διαθεσιμότητα πληροφοριών και η παραγωγή κειμένου που υποστηρίζεται από AI στις μαθησιακές διαδικασίες έρχεται επίσης στο επίκεντρο.

Η νορβηγική κυβέρνηση δεν αμφισβητεί θεμελιωδώς την ψηφιοποίηση. Αντίθετα, πρόκειται για μια ισχυρότερη στάθμιση της σειράς: πρώτα η ανάπτυξη των δικών του γνωστικών ικανοτήτων και μετά η στοχευμένη χρήση ψηφιακών εργαλείων.

Η τεχνητή νοημοσύνη δεν θα πρέπει να αντικαθιστά τη μαθησιακή διαδικασία, αλλά θα πρέπει να χρησιμοποιείται ουσιαστικά μόνο όταν οι βασικές ικανότητες έχουν ήδη ενοποιηθεί.

Η αλλαγή πορείας είναι ιδιαίτερα εμφανής στη συμβολική σχέση με τα τάμπλετ. Η Νορβηγία ήταν μια από τις χώρες που ενσωμάτωσαν συστηματικά ψηφιακές συσκευές στην τάξη από νωρίς.

Σε πολλά σχολεία, τα tablet αντικατέστησαν προσωρινά τα κλασσικά σχολικά βιβλία. Τώρα αυτή η εξέλιξη αντιστρέφεται εν μέρει – τουλάχιστον εκεί που θα μπορούσε να δυσκολέψει την εις βάθος ενασχόληση με το περιεχόμενο από την άποψη των υπευθύνων.

Η συζήτηση εκτείνεται πέρα από τη Νορβηγία. Σε πολλές χώρες, υπάρχει συζήτηση για το εάν η ταχεία ενσωμάτωση των συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης στην εκπαίδευση μπορεί να οδηγήσει σε εξάρτηση από αυτοματοποιημένες απαντήσεις και να αποδυναμώσει τις δικές του δεξιότητες επίλυσης προβλημάτων. Ως εκ τούτου, οι υποστηρικτές της νέας γραμμής βλέπουν τη νορβηγική απόφαση ως ένα σκόπιμο αντίθετο μοντέλλο σε μια αχαλίνωτη τεχνολογική τάση.

Οι επικριτές, από την άλλη πλευρά, προειδοποιούν για την υπερβολική επιβράδυνση της ψηφιακής εκπαίδευσης και επισημαίνουν την ανάγκη προετοιμασίας των μαθητών σε πρώιμο στάδιο για έναν κόσμο εργασίας στον οποίο η τεχνητή νοημοσύνη θα είναι αυτονόητη. Ακριβώς σε αυτόν τον τομέα έντασης τοποθετείται η νορβηγική πολιτική: όχι ως απόρριψη της τεχνολογίας, αλλά ως προσπάθεια ελέγχου της χρήσης της από άποψη χρόνου και διδακτικής.

Η εκπαιδευτική μεταρρύθμιση αποτελεί έτσι παράδειγμα ενός ευρύτερου ευρωπαϊκού ερωτήματος: Πόση ψηφιοποίηση μπορεί να ανεχθεί η μάθηση – και σε ποιο σημείο αρχίζει να αντικαθιστά αντί να υποστηρίζει τη μαθησιακή διαδικασία;