Στη σκηνή του Freedom Forum στο Όσλο, ο ιδρυτής του Telegram Pavel Durov παρενέβη στη συζήτηση γύρω από την απαγόρευση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης στο Ηνωμένο Βασίλειο. 

Πρώτα έρχεται η «επαλήθευση ηλικίας» και η «απαγόρευση για κάτω των 16 ετών», που στην πραγματικότητα είναι απαγόρευση για όλους. Μόνο όσοι ταυτοποιούνται – τελικά μέσω ψηφιακής ταυτότητας – έχουν πρόσβαση στο δίκτυο.

Ο Durov ζωγραφίζει μια σκοτεινή εικόνα.

Συγκρίνει τις δυτικές κοινωνίες με τον Τιτανικό. Έχουν ήδη προσαράξει σε ένα παγόβουνο και έχουν αρχίσει να βυθίζονται – αλλά οι περισσότεροι πολίτες εξακολουθούν να κάθονται στις καμπίνες τους και είναι πεπεισμένοι ότι το πλοίο των προσωπικών ελευθεριών είναι αβύθιστο.

Η ώθηση στη Μεγάλη Βρετανία είναι το επόμενο βήμα. Πρώτα στο Ηνωμένο Βασίλειο, σίγουρα σύντομα σε όλη την Ε.Ε. και το τέλειο πρόσχημα για υποχρεωτική ψηφιακή ταυτότητα, επαλήθευση σε επίπεδο συσκευής σε κάθε κινητό τηλέφωνο και την πρακτική κατάργηση της ανώνυμης επικοινωνίας στο Διαδίκτυο. Θεμελιώδεις πολιτικές ελευθερίες όπως το απόρρητο της αλληλογραφίας και η ελευθερία της πληροφόρησης βρίσκονται στα πρόθυρα της κατάργησης.

Το μέτρο είναι συσκευασμένο στη γνωστή γλώσσα της παιδικής προστασίας. Στην πράξη, ωστόσο, όλες οι μεγάλες πλατφόρμες πρέπει να επαληθεύουν την ηλικία των χρηστών μέσω σάρωσης προσώπου, διαβατηρίου ή στοιχείων πιστωτικής κάρτας. Αυτό που ξεκινά ως περιορισμός για τους ανηλίκους γίνεται γρήγορα ένα εθνικό σύστημα καρτών Διαδικτύου.

Οι κρυπτογραφημένες εφαρμογές messenger εξακολουθούν να εξαιρούνται επί του παρόντος από την απαγόρευση, αλλά ο ίδιος νόμος «Online Safety Act» περιέχει ήδη τους νομικούς μοχλούς για την επιβολή κερκόπορτων αργότερα. Οι διευθυντές τεχνολογίας που αρνούνται να μετατρέψουν οποιοδήποτε smartphone σε κρατικό μηχανισμό παρακολούθησης αντιμετωπίζουν ποινή φυλάκισης έως και πέντε ετών.

Ο Durov μίλησε από δύο δεκαετίες εμπειρίας ως επικεφαλής μεγάλων πλατφορμών και με άμεση κρατική πίεση από τη Ρωσσία, την Ε.Ε. και τη Γαλλία. Το βασικό του μήνυμα:

«Το πλοίο μας έχει ήδη προσαράξει στο παγόβουνο. Έχουμε ήδη αρχίσει να βουλιάζουμε χωρίς καν να το καταλάβουμε. Και μιλάω για το πλοίο των προσωπικών μας ελευθεριών.

Οι επιβάτες του Τιτανικού δεν ήθελαν να εγκαταλείψουν το πλοίο σχεδόν δύο ώρες μετά τη σύγκρουση με το παγόβουνο. Ο κόσμος νόμιζε ότι ο Τιτανικός ήταν αβύθιστος. Οι σωσίβιες λέμβοι έμειναν μισοάδειες.

Μόνο την τελευταία μισή ώρα ο κόσμος πανικοβλήθηκε – αλλά τότε ήταν ήδη πολύ αργά. Δεν υπάρχουν αρκετές σωσίβιες λέμβοι, πουθενά να κρυφτείς, πουθενά να φύγεις».

Ο Durov έδωσε συγκεκριμένα παραδείγματα: Στο Ηνωμένο Βασίλειο, χιλιάδες άνθρωποι συλλαμβάνονται κάθε χρόνο για αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Στη Γερμανία, ένα πολιτικά μη ορθό σχόλιο μπορεί να οδηγήσει σε πρόστιμα ή ακόμα και φυλάκιση.

Η ρητορική της «προστασίας των παιδιών» χρησιμοποιείται για να τερματίσει αμέσως κάθε συζήτηση:

«Μόλις κάποιος πει «παιδική προστασία», ενεργοποιούνται ξαφνικά αρχέγονα και βαθιά μέρη του εγκεφάλου μας.

Άλλωστε, ποιός θα μπορούσε να είναι κατά της προστασίας των παιδιών;

Παρακάμπτει εντελώς τη λογική, τη συζήτηση και τον ορθολογισμό.

Ξαφνικά, οι άνθρωποι είναι έτοιμοι να εγκαταλείψουν τα πάντα.

Και τα αυταρχικά καθεστώτα ανέκαθεν κατάφερναν να επιβάλλουν κάθε είδους κατασταλτικούς νόμους υπό το πρόσχημα της προστασίας των παιδιών».

Υπενθύμισε πώς η Ρωσσία είχε προσπαθήσει ανεπιτυχώς να απαγορεύσει το Telegram. Οι αρχές μπλόκαραν την εφαρμογή, αλλά το 95% των Ρώσσων εφήβων συνέχισαν να τη χρησιμοποιούν ούτως ή άλλως — πολλοί μέσω VPN που τους εξέθεσαν σε πολύ πιο ριζοσπαστικό και παράνομο περιεχόμενο από την αρχική πλατφόρμα.

Ο Starmer είχε δικαιολογήσει την απαγόρευση των κάτω των 16 ετών λέγοντας ότι τα παιδιά «έδιναν πίσω την παιδική τους ηλικία». Οι σχετικοί κανόνες απαιτούν επαλήθευση ηλικίας σε Snapchat, TikTok, YouTube, Instagram, Facebook, X και άλλες πλατφόρμες.

Επιπλέον, υπάρχουν περιορισμοί στις ζωντανές ροές, στο γράψιμο με αγνώστους στα παιχνίδια, καθώς και απαγορεύσεις κυκλοφορίας και όρια κύλισης για άτομα κάτω των 18 ετών. Οι κανονισμοί αναμένεται να τεθούν σε ισχύ πριν από τα Χριστούγεννα του 2026 και να εφαρμοστούν πλήρως έως τον Απρίλιο του 2027.

Το Big Brother Watch λέει:

Πρόκειται για ολοκληρωμένους ελέγχους ταυτότητας για όλους όσους θέλουν να χρησιμοποιήσουν κινητό τηλέφωνο, tablet ή φορητό υπολογιστή.

Η ίδια κυβέρνηση που έχει επανειλημμένα αποτύχει να προστατεύσει τα παιδιά από τις συμμορίες και την ιδεολογική κατήχηση στα σχολεία παρουσιάζεται τώρα ως η μόνη αρχή που επιτρέπεται να αποφασίζει τι είναι «ασφαλές» στο διαδίκτυο.

Το βρετανικό μοντέλλο επιταχύνει μια παγκόσμια τάση που είναι ήδη ορατή στον Καναδά, την Αυστραλία και την Ε.Ε.. Κάθε χώρα χρησιμοποιεί ελαφρώς διαφορετικές αιτιολογήσεις, αλλά χτίζει την ίδια βασική ικανότητα: μια επαληθευμένη ψηφιακή ταυτότητα ως πύλη προς το ανοιχτό διαδίκτυο.

Από τη στιγμή που κάθε ανάρτηση, αναζήτηση, μήνυμα και συναλλαγή απαιτεί μια ταυτότητα που συνδέεται με το κράτος, η διαφωνία, η οποία ήταν δύσκολο να παρακολουθηθεί σε όλους τους τομείς, γίνεται ένα απλό διοικητικό μέτρο.

Μια ολόκληρη γενιά θα μεγαλώσει με τη μόνιμη επιτήρηση ως φυσιολογική κατάσταση πραγμάτων.

Προειδοποίηση Durov από το Όσλο:

Το πλοίο έχει ήδη προσαράξει στο παγόβουνο.

Το μόνο ερώτημα είναι πόσοι επιβάτες θα εξακολουθούν να βρίσκονται κάτω από το κατάστρωμα όταν το νερό φτάσει στις καμπίνες τους.