Σερβία 2035: Το δυσοίωνο όραμα του Βούτσιτς για την χώρα: – Άλλο ένα προπαγανδιστικό τέχνασμα για να φιμωθούν οι δρόμοι;

Υποσχόμενη ένα ουτοπικό άλμα προς την ευημερία, την ένταξη στην Ε.Ε. και τα θαύματα υψηλής τεχνολογίας, η ανακοίνωση μοιάζει λιγώτερο με οδικό χάρτη και περισσότερο με απελπισμένη εκτροπή από τις απαιτήσεις για πραγματική αλλαγή που αντηχούν στους δρόμους της Σερβίας.

Το σχέδιο δίνει μια ρόδινη εικόνα της πορείας της Σερβίας: μέχρι το 2035, η χώρα θα υπερηφανεύεται για την ένταξη στην Ε.Ε. (αν και ο Βούτσιτς αντισταθμίζει τα πλήρη δικαιώματα ψήφου ή μια θέση επιτρόπου), μέσο μισθό 1.700 ευρώ, 1.000 ανθρωποειδή ρομπότ που θα βουΐζουν σε εργοστάσια, έναν πυρηνικό σταθμό και τεράστιες επενδύσεις συνολικού ύψους περίπου 48 δισεκατομμυρίων ευρώ μέχρι τότε – με 17 δισεκατομμύρια να έχουν εισρεύσει μόνο μέχρι το 2030.

Ο Βούτσιτς οραματίζεται τη Σερβία ως μια «ανεξάρτητη, ελεύθερη και κυρίαρχη» δύναμη, με ένα νέο εργοστάσιο ανθρωποειδών ρομπότ που θα ανοίξει ήδη από τον Ιούνιο του 2026. Διαφημίζει ακόμη και αυτή την εποχή ως την «καλύτερη ζωή στη σερβική ιστορία», παραμερίζοντας τα τρέχοντα δεινά με υποσχέσεις για επιταχυνόμενες μεταρρυθμίσεις και οικονομική ανάπτυξη.

Αλλά ας πατήσουμε φρένο σε αυτό το τραίνο διαφημιστικής εκστρατείας. Αυτό δεν είναι το πρώτο ροντέο του Βούτσιτς με λαμπερά μακροπρόθεσμα σχέδια – θυμάστε το «Σερβία 2025», που κρέμονταν από μισθούς 1.200 ευρώ και ένταξη στην Ε.Ε. μέχρι πέρυσι; Ξεθύμανε χωρίς φανφάρες. Και η ιστορία εδώ μυρίζει αυτοσχεδιασμό: μόλις πριν από εβδομάδες, ο Βούτσιτς φέρεται να εξοργίστηκε όταν υπουργοί της κυβέρνησης του παρέδωσαν προσχέδια για τη «Σερβία 2030» και το «2035» που φέρεται να δημιουργήθηκαν από το ChatGPT, απαιτώντας αντ’ αυτού ανθρώπινες εκδόσεις. Αν ακόμη και το σχέδιο δημιουργήθηκε από την τεχνητή νοημοσύνη, πόσο σοβαρά μπορούμε να πάρουμε το τελικό προϊόν;

Ο σκεπτικισμός είναι βαθύτερος όταν λαμβάνετε υπόψη το χρονοδιάγραμμα. Η Σερβία σφύζει από δυσαρέσκεια – οι μαζικές διαμαρτυρίες που προκλήθηκαν από την τραγική κατάρρευση της οροφής του σιδηροδρομικού σταθμού του Νόβι Σαντ το 2024 έχουν εξελιχθεί σε ένα πανεθνικό φοιτητικό κίνημα που απαιτεί λογοδοσία, κράτος δικαίου και πρόωρες εκλογές πριν από τη λήξη της θητείας του Βούτσιτς το 2027.

Οι φοιτητές και οι πολίτες δεν φωνάζουν για εργοστάσια ρομπότ ή πυρηνικά όνειρα. Έχουν βαρεθεί τη διαφθορά, την ευνοιοκρατία και μια κυβέρνηση που δίνει προτεραιότητα στην εξουσία έναντι των ανθρώπων. Η πομπώδης παρουσίαση του Βούτσιτς σε μια πολιτική συγκέντρωση στο Βελιγράδι μυρίζει κλασσική προπαγάνδα: κρεμάστε φουτουριστικά καρότα για να αποσπάσετε την προσοχή από το σάπιο παρόν, όπου η εμπιστοσύνη του κοινού διαβρώνεται και οι εκκλήσεις για αλλαγή είναι εκκωφαντικές.

Σε μια χώρα όπου οι νέοι βγαίνουν στους δρόμους για βασική δικαιοσύνη, αυτός ο αντικατοπτρισμός του «2035» φαίνεται να έχει σχεδιαστεί για να κερδίσει χρόνο και να ενισχύσει την υποστήριξη μεταξύ των πιστών.

Οι επικριτές το βλέπουν ως την προσπάθεια του Βούτσιτς για εκτεταμένη διακυβέρνηση, ίσως προσβλέποντας σε μια πρωθυπουργική επιστροφή, με πρότυπο την αυταρχική μακροζωία αλλού.

Θα πετύχει πραγματικά η Σερβία αυτά τα ορόσημα ή είναι απλώς ένα ακόμη κεφάλαιο σε ένα δεκαετές έπος υπερβολικών υποσχέσεων και ανεπαρκών αποτελεσμάτων; Με το φοιτητικό κίνημα να κερδίζει δυναμική, το πραγματικό σχέδιο που θέλουν οι Σέρβοι μπορεί να μην προέλθει από το βήμα, αλλά από τις διαμαρτυρίες.