Ο Melnyk ήταν επικεφαλής της Οργάνωσης Ουκρανών Εθνικιστών (OUN), η οποία συνεργάστηκε με τη ναζιστική Γερμανία και συμμετείχε σημαντικά στη βία κατά των Εβραίων και των Πολωνών. Η 14η Μεραρχία Γρεναδιέρων Waffen των SS «Γαλικία», που σχηματίστηκε το 1943, υποστηρίχθηκε από τμήματα του OUN-M.

Η έντονη κριτική προέρχεται ιδιαίτερα από εβραϊκούς κύκλους. Η Ουκρανή Εβραία Δρ Marta Havryshko σε καμμία περίπτωση δεν μπορεί να κατηγορηθεί ως ύποπτη για διάδοση ρωσικής προπαγάνδας. Μόλις τον Μάρτιο του 2024, έδωσε μια συνέντευξη podcast στο Der Spiegel, η οποία παρουσιάστηκε με τα ακόλουθα λόγια:

Τι κοινό έχουν ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος και ο πόλεμος της Ρωσσίας κατά της Ουκρανίας; Η απανθρωποποίηση των αντιπάλων μέσω της σεξουαλικής βίας και της προπαγάνδας.

Οι Ναζί οδηγούσαν τις Εβραίες γυμνές και ξυρισμένες στους δρόμους, καθιστώντας τις στόχους δημόσιας εχθρότητας και κακοποίησης. Στις αναφορές της ρωσικής προπαγάνδας, οι Ουκρανές αναφέρονται ως «ναζί τσούλες» και «ναζί πόρνες». Με αυτόν τον τρόπο, η Ρωσσία δικαιολογεί τα δικά της εγκλήματα πολέμου μέσω των δικών της αφηγήσεων – και μαζί με αυτά τη σεξουαλική βία κατά των γυναικών στον πόλεμο.

Η Marta Havryshko ερευνά πώς χρησιμοποιείται η σεξουαλική βία στον πόλεμο, τακτικά και στρατηγικά. Και πώς αυτή η βία επηρεάζει την επιδίωξη της ισότητας.

Αρχικά εργάστηκε ως λέκτορας στο Πανεπιστήμιο του Λβιβ και έφυγε από την Ουκρανία μετά τη ρωσική επίθεση. Αυτή τη στιγμή είναι προσκεκλημένη λέκτορας στο Πανεπιστήμιο Clark στη Μασαχουσέτη. Στην έρευνά της, κάνει παραλληλισμούς μεταξύ του Β' Παγκοσμίου Πολέμου και του ρωσικού πολέμου εναντίον της πατρίδας της.

«Τον Μάϊο του 2022, εκατοντάδες γυναίκες στη Μαριούπολη αιχμαλωτίζονται από τη Ρωσσία. Ορισμένες από αυτές μπορούν να εξαιρεθούν μετά από ένα έτος. Περιγράφουν τη βάναυση μεταχείριση από τους Ρώσσους στρατιώτες», λέει στο podcast. Θυμούνται ξυλοδαρμούς. Θυμούνται το αναγκαστικό γυμνό και πώς οι Ρώσσοι στρατιώτες έβγαζαν φωτογραφίες γυμνών Ουκρανών στρατιωτών».

Ωστόσο, η φιλοουκρανική της στάση έχει πλέον  σχετικοποιηθεί με τα χρόνια. Όποιος παρακολουθεί τις αναρτήσεις της στο Facebook θα δει την έντονη κριτική της για την «bus-ification» των νεαρών ανδρών – δηλαδή τη βίαιη στρατολόγηση για τον ουκρανικό στρατό και, ειδικότερα, τη σαφή θέση της κατά των νεοναζί στην Ουκρανία.

Η στάση της για την εκταφή του Melnyk δεν αφήνει κανένα ερώτημα από άποψη σαφήνειας. Τα ακόλουθα κείμενα – αναρτήσεις και φωτογραφίες από τις 25 και 26 Μαΐου – ελήφθησαν από το προφίλ της στο Facebook με τη συγκατάθεση της Havryshko και μεταφράστηκαν. Χάρηκε για την ερώτησή μου, καθώς πιστεύει ότι το γερμανόφωνο κοινό πρέπει να ενημερωθεί πιο ολοκληρωμένα σχετικά με αυτήν.

25 Μαΐου

Αντιφάσεις

2019: Ο Ζελένσκι τίμησε τον παππού του Σεμιόν Ζελένσκι, ο οποίος πολέμησε στις τάξεις του Κόκκινου Στρατού ενάντια στους Ναζί.

2026: Ο Ζελένσκι τιμά τον ηγέτη του OUN Andrij Melnyk, ο οποίος συνεργάστηκε με τους Ναζί και υποστήριξε τη δημιουργία της Μεραρχίας Waffen-SS Γαλικία, η οποία ορκίστηκε πίστη στον Χίτλερ και σκότωσε μέλη του αντιναζιστικού κινήματος αντίστασης στη Σλοβακία και την πρώην Γιουγκοσλαβία.

Φαίνεται ότι το Αζόφ διαμορφώνει τώρα την πολιτική μνήμης της Ουκρανίας.

Ένα κατηγορητήριο

Κατηγορώ τον Πρόεδρο Ζελένσκι ότι διαστρεβλώνει το Ολοκαύτωμα και ευτελίζει τον ρόλο του OUN στην αντιεβραϊκή βία.

1. Ιανουάριος 1942. Μετά τη σφαγή στο Μπάμπι Γιαρ, όπου οι Ναζί δολοφόνησαν περισσότερες από 33.000 Εβραίες γυναίκες, παιδιά και άνδρες, ο ηγέτης του OUN Andriy Melnyk εξέδωσε πρωτοχρονιάτικο διάγγελμα προς τους οπαδούς του:

«Στους Γερμανούς στρατιώτες, βλέπουμε εκείνους που, υπό την ηγεσία του Αδόλφου Χίτλερ, έδιωξαν τους Μπολσεβίκους από την Ουκρανία. Είμαστε συνειδητά και συστηματικά υποχρεωμένοι να τους βοηθήσουμε στη σταυροφορία τους κατά της Μόσχας, ανεξάρτητα από τις δυσκολίες».

Μέλη του OUN υπό την ηγεσία του Melnyk υπηρέτησαν στη βοηθητική αστυνομία που υποστήριξε το Ολοκαύτωμα. Εντάχθηκαν επίσης στη Μεραρχία Waffen-SS της Γαλικίας και σε άλλες οργανώσεις που συνεργάστηκαν με τους Ναζί.

Σήμερα, στο Κίεβο, ο Ζελένσκι τιμά τον Melnyk ως εθνικό ήρωα της Ουκρανίας και καταθέτει λουλούδια στον τάφο του, υποβαθμίζοντας τον ρόλο του OUN στο Ολοκαύτωμα.

Αυτό είναι ιστορικός ρεβιζιονισμός και διαστρέβλωση του Ολοκαυτώματος.

Ένα έθνος που μετατρέπει τους βοηθούς των Ναζί σε εθνικούς ήρωες δεν έχει δημοκρατικό μέλλον, καμμία πραγματική προοπτική ειρήνης ή ευημερίας. Δοξάζοντας αυτούς που έχουν υπηρετήσει το κακό, καταδικάζει τον εαυτό του σε ηθική παρακμή και τελικά αυτοκαταστροφή.

Και ο Ζελένσκι πρέπει να λογοδοτήσει για αυτό.

Πατριωτισμός εναντίον Εθνικισμού

Μετά τη σημερινή κηδεία του συνεργάτη των Ναζί Andrij Melnyk στο Κίεβο με όλες τις εθνικές τιμές –με τη συμμετοχή εκπροσώπων όλων των ομάδων που εμπλέκονται στην κυβέρνηση– δεν μπορώ να καταλάβω πώς οι Εβραίοι υπό τον Ζελένσκι μπορούν να πολεμήσουν για την Ουκρανία. Δεν θα άφηνα ποτέ τον γιο μου να πεθάνει για ένα κράτος που δοξάζει εκείνους των οποίων τα χέρια ήταν βαμμένα με εβραϊκό αίμα.

«Δεν υπάρχουν νεοναζί» – αν το λένε «αυτοί»

Και ποιος από τις ουκρανικές Ένοπλες Δυνάμεις προσκλήθηκε σήμερα στην εκ νέου ταφή του Melnyk στο Κίεβο;

Σωστά μαντέψατε – το Αζόφ.

Επειδή η 3η Ταξιαρχία Εφόδου, που συνδέεται με το Αζόφ, έχει από καιρό δοξάσει ανοιχτά τη Μεραρχία Waffen-SS της Γαλικίας και την κληρονομιά της OUN/UPA.

Μεταξύ των συμμετεχόντων ήταν ο Arseniy Bilodub – μπροστάρης του νεοναζιστικού συγκροτήματος Sokyra Peruna, το οποίο έχει ένα τραγούδι που ονομάζεται "6 Million Words of Lies", το οποίο χλευάζει και αρνείται το Ολοκαύτωμα.

Ένας άλλος συμμετέχων ήταν ο Jan "Macgregor" Klyshajew, τον οποίο καλωσόρισε πρόσφατα στο Yale ο καθηγητής Timothy Snyder, ο διάσημος ειδικός στον φασισμό.

Ίσως ο καθηγητής θα ήθελε τώρα να σχολιάσει αυτή τη νέα τάση στην πολιτική κρατικής μνήμης της Ουκρανίας – την τιμή των συνεργατών και συνεργών των Ναζί στο Ολοκαύτωμα;

Ντροπή για τις πράξεις των άλλων

Σήμερα, ως Ουκρανή Εβραία και ερευνήτρια του Ολοκαυτώματος, ντρέπομαι βαθιά.

Δεν θα μπορούσα ποτέ να φανταστώ ότι στη χώρα μου – τη χώρα όπου οι Ναζί δολοφόνησαν 1,5 εκατομμύριο Εβραίους, τη χώρα του Μπάμπι Γιαρ, σύμβολο του Ολοκαυτώματος στη Σοβιετική Ένωση, μια χώρα που ισχυρίζεται ότι αγωνίζεται για την «ελευθερία και τη δημοκρατία» – ένας συνεργάτης των Ναζί και ηγέτης του OUN όπως ο Andriy Melnyk θα ταφεί με πλήρεις κρατικές τιμές.

Άνδρες υπό την ηγεσία του Melnyk υπηρέτησαν στη βοηθητική αστυνομία υπό τους Ναζί. Κυνηγούσαν Εβραίους που κρύβονταν σε σοφίτες, υπόγεια, δάση και αχυρώνες για να επιβιώσουν από το Ολοκαύτωμα. Φύλαγαν γκέτο και στρατόπεδα. Οδήγησαν τους Εβραίους στους τόπους εκτέλεσης. Και πήραν μέρος στις δολοφονίες στο πλευρό των Γερμανών.

Την άνοιξη του 1943, το Ολοκαύτωμα στην Ουκρανία είχε σχεδόν τελειώσει. Οι Εβραίοι γείτονες είχαν φύγει – δολοφονήθηκαν μπροστά στα μάτια τους και συχνά με τη βοήθεια των υποστηρικτών του Melnyk. Και ήταν ακριβώς εκείνη τη στιγμή που ο Μέλνικ υποστήριξε τη δημιουργία της Μεραρχίας Waffen-SS Γαλικία, τα μέλη της οποίας ορκίστηκαν στον Αδόλφο Χίτλερ.

Και σήμερα, ο πρόεδρος της χώρας μου – ένας άνθρωπος του οποίου οι συγγενείς δολοφονήθηκαν από τους Ναζί – γονατίζει μπροστά στο φέρετρο αυτού του συνεργάτη των Ναζί.

Είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς μεγαλύτερη ταπείνωση για τους Εβραίους. Είναι μια ταπείνωση για όλους εκείνους που κάποτε πίστευαν ότι το «ποτέ ξανά» σήμαινε κάτι στη σημερινή Ουκρανία – μια χώρα όπου ο μαχητικός εθνοτικός εθνικισμός/νεοναζισμός υπαγορεύει όλο και περισσότερο την πολιτική της μνήμης και της εθνικής ταυτότητας.

26 Μαΐου

Ιστορικό για το Αζόφ

Γιατί ακριβώς επιλέχθηκε το «Αζόφ» για να παραστεί στην κρατική κηδεία του συνεργάτη των Ναζί Andrij Melnyk;

Η Ουκρανία συγκεντρώνει επίσημα έναν στρατό περίπου 1 εκατομμυρίου στρατιωτών, οργανωμένο σε περίπου 120 ταξιαρχίες.

Ωστόσο, μόνο σε μία μονάδα δόθηκε το εξαιρετικό προνόμιο να συμμετάσχει σε μια εκδήλωση στην οποία συμμετείχαν ο πρόεδρος, ο πρόεδρος του κοινοβουλίου, κυβερνητικοί αξιωματούχοι και η ανώτατη στρατιωτική διοίκηση: η 3η Ταξιαρχία Εφόδου με έδρα το Αζόφ.

Αυτή η απόφαση δεν ήταν τυχαία.

Η ταξιαρχία παρουσιάζεται ανοιχτά ως κληρονόμος της παράδοσης του OUN στον ολοκληρωτικό εθνικισμό και ως δοξαστής της κληρονομιάς της UPA – χωρίς να καταδικάζει την εθνοτική βία κατά της Πολωνίας που κόστισε τη ζωή δεκάδων χιλιάδων ανθρώπων: παιδιά, γυναίκες και άνδρες σφαγιάστηκαν στο όνομα της εθνικής καθαρότητας.

Ένα άλλο κρίσιμο χαρακτηριστικό της ιδεολογίας της ταξιαρχίας είναι η άρνηση ή η υποβάθμιση της ουκρανικής εθνικιστικής συμμετοχής στο Ολοκαύτωμα, σε συνδυασμό με την εξύμνηση της συνεργασίας με τη ναζιστική Γερμανία, συμπεριλαμβανομένης της υπηρεσίας στη Μεραρχία Waffen-SS της Γαλικίας.

Αυτό δεν συμβαίνει κρυφά. Εκδηλώνεται σε ετήσιες τελετές μνήμης, δημόσιες εκθέσεις και προσεκτικά επιμελημένες ιστορικές αφηγήσεις.

Και το ουκρανικό κράτος όχι μόνο ανέχεται αυτές τις πρωτοβουλίες, αλλά τις νομιμοποιεί ενεργά. Παρέχει θεσμική υποστήριξη, ενδυνάμωση από τα μέσα ενημέρωσης και διπλωματική κάλυψη.

Με αυτόν τον τρόπο, τροφοδοτεί τον ρεβιζιονισμό του Ολοκαυτώματος στην Ουκρανία: μια διαδικασία που επαναπροσδιορίζει τους δολοφόνους των Εβραίων γειτόνων ως ευγενείς πατριώτες και «μαχητές της ελευθερίας».

Η πικρή ειρωνεία είναι σχεδόν πολύ γκροτέσκα για να την επεξεργαστεί κανείς: αυτή η εκστρατεία ρεβιζιονισμού του Ολοκαυτώματος τροφοδοτείται από στρατιώτες που επιδεικνύουν τα διακριτικά του Wolfsangel και του Dirlewanger, λειτουργώντας υπό την ανώτατη διοίκηση ενός Εβραίου προέδρου, σε μια χώρα που υπέφερε αφάνταστα από τη ναζιστική κατοχή.

Αντίφαση #2

Καγκελάριος Merz, 15 Σεπτεμβρίου 2025: δακρύβρεχτη ομιλία για το «Ποτέ ξανά» ως «εντολή, καθήκον, υπόσχεση» στον εορτασμό της συναγωγής του Μονάχου.

Καγκελάριος Merz, 25 Μαΐου 2026: Σιωπή για τα αφιερώματα στον συνεργάτη των Ναζί Andrij Melnyk στην κρατική κηδεία στην Ουκρανία – τον σημαντικότερο σύμμαχο της Γερμανίας

Ποιος βρίσκεται πίσω από αυτό;

Υπάρχει κάτι βαθιά ειρωνικό ότι ο Ουκρανός ηγέτης που έφερε τον συνεργάτη των Ναζί Andrij Melnyk πίσω στο επίσημο πάνθεον της Ουκρανίας δεν ήταν ο πρόεδρος Γιούσενκο – ο ίδιος πρόεδρος που έδωσε σε έναν άλλο συνεργάτη, τον Στέπαν Μπαντέρα, τον τίτλο του «Ήρωα της Ουκρανίας».

Ούτε ήταν ο πρόεδρος που υπερασπίστηκε τους λεγόμενους «νόμους μνήμης», οι οποίοι ουσιαστικά ανακηρύσσουν τα μέλη της OUN-UPA αγίους και τα προστατεύουν από την κριτική της εθνοτικής βίας και της συνεργασίας με τους Ναζί.

Όχι, ήταν ο πρόεδρος Ζελένσκι.

Ένας Εβραίος από το Kryvyi Rih, του οποίου ο παππούς πολέμησε εναντίον των Ναζί στις τάξεις του Κόκκινου Στρατού.

Ένας πρώην κωμικός που έχει χτίσει μια επιτυχημένη καριέρα κοροϊδεύοντας τον όχλο «Slava Ukrayini» και γελοιοποιώντας τη λατρεία των υποστηρικτών του Μπαντέρα στη δυτική Ουκρανία.

Η ιστορία φαίνεται να έχει μια κακή αίσθηση του χιούμορ.

Σχετικά με το άτομο

Η Δρ Marta Havryshko είναι ιστορικός και Επισκέπτρια Λέκτορας στην Εκπαίδευση του Ολοκαυτώματος και την Έρευνα για τον Αντισημιτισμό στο Κέντρο Strassler για Μελέτες Ολοκαυτώματος και Γενοκτονίας του Πανεπιστημίου Clark.

Εκεί διδάσκει μαθήματα για τον αντισημιτισμό, τον ρατσισμό, την Ανατολική Ευρώπη και την έμφυλη βία σε ένοπλες συγκρούσεις. Τα τελευταία χρόνια, η Havryshko υπηρέτησε επίσης ως διευθύντρια του ινστιτούτου στο Κέντρο Μνήμης του Ολοκαυτώματος Babyn Yar (Κίεβο, Ουκρανία).

Επιπλέον, υπήρξε επισκέπτρια ερευνήτρια σε πολλά ιδρύματα, όπως το Μουσείο Μνήμης του Ολοκαυτώματος των Ηνωμένων Πολιτειών, το Yad Vashem, το Ινστιτούτο Μελετών του Ολοκαυτώματος της Βιέννης, το Κέντρο Μελετών του Ολοκαυτώματος στο Ινστιτούτο Σύγχρονης Ιστορίας Leibniz, το Ινστιτούτο Κοινωνικών Ερευνών του Αμβούργου, το Πανεπιστήμιο Monash, το Yahad-In Unum, το Πανεπιστήμιο της Βασιλείας, το Γερμανικό Ιστορικό Ινστιτούτο στη Βαρσοβία και το Πανεπιστήμιο του Rzeszów.

Η Havryshko έχει δημοσιεύσει ευρέως για τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, το Ολοκαύτωμα, το ουκρανικό εθνικιστικό κίνημα και τη σεξουαλική βία στον πόλεμο και τη γενοκτονία. Αυτή τη στιγμή εργάζεται σε ένα βιβλίο για τη σεξουαλική βία κατά τη διάρκεια του Ολοκαυτώματος στην Ουκρανία.

Πηγές εικόνας

Φωτογραφία εξωφύλλου: Το Μνημείο των SS-Galicia στο Lviv της Ουκρανίας

Εικόνες στο κείμενο Λογαριασμός Facebook Dr. Marta Havryshko

ΣΧΕΤΙΚΑ:

Η Πολωνία ζητά την αφαίρεση του πολωνικού τιμητικού τίτλου του Τάγματος του Λευκού Αετού με το οποίο είχε βραβευθεί ο κλόουν Ζελένσκυ - Ιδού ποιούς βραβεύει η εξευτελισμένη Ε.Ε. - Εθνικοί Φύλακες

Βράβευση της Μέρκελ με το Τάγμα Αξίας της Ε.Ε.: «Τελετή για τους διαχειριστές της παρακμής της Ευρώπης» - Εθνικοί Φύλακες